Dış Ticaret Bilgisi

İhracat Belgesi Çeşitleri: EUR.1, ATR ve Menşe Şahadetnamesi

19 Mayıs 2026·8 dk okuma

İhracatta hangi belgeyi kullanacağınızı bilmek hem gümrük süreçlerini hızlandırır hem de alıcıya gümrük avantajı sağlar. EUR.1, A.TR ve menşe şahadetnamesi arasındaki farkları bu rehberde bulabilirsiniz.

EUR.1ATRmenşe şahadetnamesiihracat belgeleri

İhracat Belgelerinin Önemi

Uluslararası ticarette doğru belge kullanımı, alıcının ülkesinde gümrük vergisi avantajı sağlayabilir ve ticaretin önündeki engelleri kaldırabilir. Yanlış veya eksik belge ise ciddi gecikmelere ve ek maliyetlere yol açar.

A.TR Dolaşım Belgesi

A.TR, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği çerçevesinde kullanılan dolaşım belgesidir. Bu belgeyle gönderilen mallar AB ülkelerine gümrük vergisi ödenmeksizin girer.

Hangi Mallara Uygulanır?

A.TR, Türkiye'de serbest dolaşımda bulunan mallara düzenlenir. Menşei ne olursa olsun Türkiye'de serbest dolaşıma giren her mal A.TR kapsamındadır.

Kimler Düzenler?

İhracatçı firma veya gümrük müşaviri tarafından hazırlanır, gümrük idaresince onaylanır.

EUR.1 Menşe İspat Belgesi

EUR.1, Türkiye'nin AB ve diğer ülkelerle imzaladığı serbest ticaret anlaşmaları (STA) kapsamında kullanılan menşe ispat belgesidir. Malın Türkiye menşeli olduğunu kanıtlar.

EUR.1'in A.TR'den Farkı

  • A.TR: Serbest dolaşım belgesi; malın menşeini değil Türkiye'de serbest dolaşımda olduğunu ispat eder
  • EUR.1: Menşe belgesi; malın Türkiye'de üretildiğini/işlem gördüğünü kanıtlar

Hangi Ülkelerde Kullanılır?

AB ülkeleri, EFTA ülkeleri ve Türkiye'nin STA imzaladığı ülkeler (yaklaşık 60 ülke).

Menşe Şahadetnamesi (Certificate of Origin)

Menşe şahadetnamesi, malın hangi ülkede üretildiğini gösteren resmi belgedir. İhracatçı ülkedeki ticaret odaları tarafından onaylanır.

Ne Zaman Kullanılır?

  • STA kapsamı dışındaki ülkelerle ticarette
  • Alıcı ülkenin gümrüğünün talep ettiği durumlarda
  • İthalat lisansı veya kota uygulamalarında

Onay Makamı

Türkiye'de Ticaret ve Sanayi Odaları (TSO) menşe şahadetnamelerini onaylar.

Fatura Beyanı (Invoice Declaration)

EUR.1 yerine ihracatçının fatura üzerinde beyan ederek düzenleyebildiği basitleştirilmiş menşe ispat yöntemidir. Yetkili ihracatçı statüsüne sahip firmalar kullanabilir.

Form A – GSP Belgesi

Genelleştirilmiş Preferanslar Sistemi (GSP) kapsamında gelişmekte olan ülkelere ihracat yapılırken kullanılır. ABD, Japonya ve diğer alıcı ülkelerin talebiyle düzenlenir.

Belge Seçim Rehberi

Hedef PazarKullanılacak Belge
AB (Türkiye menşeli)EUR.1 veya Fatura Beyanı
AB (Üçüncü ülke menşeli)A.TR
STA ülkesiEUR.1
Diğer ülkelerMenşe Şahadetnamesi

İhracat belgeleri konusunda uzman iş ilanları için İhracatKariyer.com'u takip edin.

İhracat ve Dış Ticaret İş İlanları

Türkiye genelindeki güncel ihracat uzmanı, gümrük müşaviri ve lojistik pozisyonlarına göz atın.

İş İlanlarını Gör →